تفلیس کجاست؟

قبلا پست‌های متعددی در مورد تفلیس و گرجستان داشتم. سفرنامه‌هام رو اینجا، چند سایت دیگر و مجله هم قبلا به منتشر کردم. حالا در بهار – تابستان ۹۵ باز راهی تفلیس شده‌ام. توی این پست و پست‌های بعدی دوست دارم به سوالاتی بیشتر در مورد گرجستان و تفلیس جواب بدم. سوال اولی که توی این پست بیشتر بهش می‌پردازم عنوان پست است. تفلیس کجاست؟

ویکی پدیا در مورد تفلیس نوشته است: این شهر در دو طرف رود متکواری قرار داشته و جمعیتی حدود ۲٫۵ میلیون در آن زندگی می‌کنند. تفلیس در قرن پنجم میلادی و توسط واختانگ یکم پادشاه گرجستان باستان یا همان ایبریا بنیان‌گذاری شده و به سبب آچشمه‌های آب گرم آن، «تْبیلیسی- Tbilisi» (مشتق از واژهٔ «تْبیلی» به معنای گرم؛ منسوب به چشمه‌های آب گرم تفلیس) نام گرفته است. تفلیس در جنوب شرق اروپا قرار گرفته است، موقعیت مکانی تفلیس یعنی قرار گیری در مسیر شرق و غرب، این شهر را نقطهٔ اتصال امپراتوریی‌های رقیب گوناگون قرار می‌داده است و امروزه موقعیت آن را به عنوان یک مسیر مهم برای انرژی جهان و پروژه‌های بازرگانی تضمین می‌کند.
تاریخ پرفراز و نشیب تفلیس را می‌توان از معماری آن درک کرد که ترکیبی از معماری قرون وسطی، معماری نئوکلاسیک و معماری استالینیست است. تفلیس در طول تاریخ سکونتگاه مردم مختلفی با نژاد، فرهنگ و مذاهب مختلف بوده است ولی امروزه از نظر مذهبی در شمار شهرهای مسیحی ارتدکس شرقی به حساب می‌آید.

تفلیس تا کنون پایتخت موارد زیر بوده است:

  • پادشاهی ایبریا (مستقل)
  • پادشاهی گرجستان (مستقل)
  • پادشاهی کارتْلی ۱۴۶۶ تا ۱۷۶۲ (مستقل)
  • پادشاهی کارتْل-کاخِتی ۱۷۶۲ تا ۱۸۰۱ (مستقل، بعضاً وابسته به امپراتوری صفویان)
  • ایالت قفقاز امپراتوری روسیه ۱۸۰۱ تا ۱۹۱۷ (امپراتوری روسیه)
  • جمهوری فدرال دموکراتیک قفقاز جنوبی ۱۹۱۸ (امپراتوری روسیه)
  • جمهوری دموکراتیک گرجستان ۱۹۱۸ تا ۱۹۲۱ (مستقل)
  • جمهوری سوسیالیستی گرجستان شوروی ۱۹۲۱ تا ۱۹۹۱ (اتحاد جماهیر شوروی)
  • جمهوری سوسیالیستی ماورای قفقاز شوروی ۱۹۲۲ تا ۱۹۳۶ (اتحاد جماهیر شوروی)
  • گرجستان ۱۹۹۱ به بعد (مستقل)

گرجستان و تفلیس کجای دنیا واقع شده‌اند؟

تفلیس در هزارهٔ چهارم تا سوم پیش از میلاد مسکونی شد. برای اولین بار در سالنامه‌های قرن چهارم میلادی از تفلیس به عنوان قلعه ـ شهر نام برده شده‌است. تفلیس به علت واقع شدن در محل تلاقی راههای مهم همیشه دارای اهمیت منطقه‌ای بوده و همین ویژگی‌ها سبب گسترش و توسعه این شهر از دیرباز تاکنون شده‌است.[۲] این شهر در ۱۲۰ کیلومتری رشته کوه قفقاز بزرگ و ۲۵۰ کیلومتری دریای سیاه قرار دارد و با شهرهای تاشکند، استانبول، رم، بارسلون، بوستون، و شیکاگو هم عرض است.[۳]
شهر در دو طرف ساحل رود متکواری در درون دره‌ای گسترده‌است. این رود که از کوههای ترکیه سرچشمه می‌گیرد به طول ۳۶ کیلومتر در شهر جاری است. سد اورتاچالا سرعت جریان آب را در مسیر شهر کاهش می‌دهد و رژیم آبی آن را تنظیم می‌کند.[۴]
پنج نهر کوهستانی که از آبراهه‌های زیرزمینی می‌گذرند از دامنه‌های اطراف تفلیس به کر می‌ریزند: دیگمیس تسکالی و تساوکیسیس تسقالی از مغرب گلدانیس تسقالی و لوچینیس تسقالی از مشرق. دو دریاچهٔ کوچک به نام لیسی و کو در دامنه‌های شمالی تفلیس واقع شده‌اند. «دریاچهٔ تفلیس» در پشت رشته کوه ماخات واقع است و پیرامون آن دشت سامگوری قرار دارد.[۵] کوه‌های متاتس میندا در مغرب تابوری و تیغه‌های سولولاکی در جنوب و رشته کوه ماخات در مشرق شهر واقع شده‌اند.[۶] در دامنه‌های شمال شرقی کوه تابوری چشمه‌های آب گرم جریان دارد که دارای ترکیبات قلیایی و سولفات است.[۷]
تفلیس در گذشته‌های دور ابتدا در طول سواحل رودخانه رشد کرد. بعدها با افزایش جمعیت ساخت و ساز به دامنه‌ها و تپه‌ها و فلاتهای اطراف رودخانه کشیده شد که این فلات‌ها در شمال و شمال شرقی شهر واقع شده‌است. قسمت‌های جنوب شرقی شهر از خیابان‌های تنگ و خانه‌های قدیمی دو یا سه طبقه تشکیل شده که مجموعهٔ قدیمی شهر تفلیس را تشکیل می‌دهد.[۸]

گرجستان در همسایگی فدراسیون روسیه، ترکیه، آذربایجان و ارمنستان واقع شده است. صد البته ارتباطی با منطقه جغرافیایی آسیای میانه، تاجیکستان و ترکمنستان ندارد!

نقشه گرجستان

نقشه گرجستان

راه دسترسی به تفلیس و گرجستان از ایران

اگر تصمیم دارید از ایران راهی گرجستان و تفلیس شوید هم اکنون پروازهای هفتگی از تهران به مقصد گرجستان برقرار است و می‌توانید از سایت گرجستان شاد اطلاعات پرواز و تورهای گرجستان را دریافت کنید. اما اگر می‌خواهید با اتومبیل شخصی راهی قفقاز و گرجستان بهترین مسیر شما عبور از مرز بازرگان، ترکیه، مرز واله گرجستان و ورود به این کشور است. بطور معمول اتوبوس‌های روزانه هم از ترمینال غرب تهران به مقصد گرجستان و تفلیس حرکت دارند که شما را در بازه زمانی ۲۴ تا ۳۱ ساعت به تفلیس می‌رسانند. در این مورد ممکن است معطلی و انتظار نسبتا طولانی در سمت ترکیه مرز بازرگان پیش رو داشته باشید.

در مورد سفر زمینی خودم تجربه چندباره سفر تفلیس – تهران را با اتوبوس داشته‌ام اما نه خودرو شخصی ولی اطلاعاتی که از دوستان دارم از همان مسیر اتوبوس به عنوان سفر اتوموبیل شخصی هم می‌توان استفاده کرد.

این پست در راستای پست‌های سفر به گرجستان به روز خواهد شد.

شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید